بیماری نیوکاسل (ND) و برونشیت عفونی طیور (IB) همچنان مشکلات عمده‌ای برای صنعت پرورش طیور محسوب می‌شوند، اما می‌توان آن‌ها را با برنامه‌های واکسیناسیون مؤثر کنترل کرد. واکسیناسیون جوجه‌های یک‌روزه علیه بیماری نیوکاسل و برونشیت عفونی نقش مهمی در ایمن‌سازی گله‌ها ایفا می‌کند؛ در این میان، بررسی پاسخ ایمنی می‌تواند با استفاده از واکسن‌های تک‌ظرفیتی (مونوالان) یا چندظرفیتی (پلی‌والان) صورت گیرد،  یکی از مباحث جذاب در حوزه ایمنی‌شناسی طیور است. در این مطالعه، ۸۰ قطعه جوجه یک‌روزه عاری از عوامل بیماری‌زای خاص (SPF) به چهار گروه (۲۰ قطعه در هر گروه) تقسیم شدند و از طریق قطره چشمی با واکسن‌های بیماری نیوکاسل، واکسن ترکیبی (پیش‌مخلوط) نیوکاسل/برونشیت عفونی، و واکسن‌های نیوکاسل به‌همراه برونشیت عفونی (به‌صورت هم‌زمان) واکسینه شدند. گروه چهارم به‌عنوان گروه شاهد، هیچ‌گونه واکسنی دریافت نکرد. چهل‌وهشت ساعت پس از واکسیناسیون، نمونه‌برداری از غده هاردرین انجام و RNA استخراج شد. سطح بیان هشت سیتوکین (اینترلوکین‌های ۱، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۵، ۱۸ و اینترفرون) با استفاده از روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز کمی در زمان واقعی (Real-time PCR) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بر اساس نتایج، بیشترین میزان بیان ژن در پاسخ به واکسن بیماری نیوکاسل مربوط به اینترلوکین‌های ۱۰، ۱۲ و ۱۵ بود. همچنین بیان اینترلوکین‌های ۱، ۶، ۸، ۱۸ و اینترفرون-آلفا در پاسخ به واکسن ترکیبی نیوکاسل/برونشیت عفونی افزایش یافت. نتایج نشان داد که واکسن تجاری نیوکاسل/برونشیت عفونی — که حاوی مخلوطی از دو ویروس است — در مقایسه با واکسیناسیون جداگانه علیه نیوکاسل و یا واکسیناسیون هم‌زمان نیوکاسل و برونشیت عفونی، قادر به القای پاسخ قوی‌تری از سیتوکین‌های موضعی و التهابی بود که منجر به سطح بالاتری از ایمنی ذاتی گردید.