سروتیپ‌های سالمونلای غیرتیفوئیدی (NTS) عوامل بیماری‌زای مشترک بین انسان و حیوان (زئونوتیک) و مهمی هستند که از طریق مواد غذایی منتقل شده، سلامت انسان را تهدید می‌کنند و در تکامل و گسترش جهانی مقاومت آنتی‌بیوتیکی نقش دارند. این مطالعه به بررسی ویژگی‌های بیماری‌زایی، حساسیت آنتی‌بیوتیکی، توزیع سروتیپ‌ها و عوامل تعیین‌کننده مقاومت ضدمیکروبی در ۱۳۲ جدایه NTS پرداخت که طی سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ از زنجیره تولید طیور در استان خراسان (ایران) جمع‌آوری شده بودند. «سالمونلا اینفانتیس» (S. Infantis) سروتیپ غالب بود و ۸/۵۳ درصد از جدایه‌ها را تشکیل می‌داد؛ پس از آن «سالمونلا انتریتیدیس» (S. Enteritidis) با ۵/۲۰ درصد و «سالمونلا تیفی‌موریوم» (S. Typhimurium) با ۸/۳ درصد قرار داشتند، در حالی که ۲۲ درصد از جدایه‌ها با روش مولتی‌پلکس PCR قابل تعیین سروتیپ نبودند و در دسته سالمونلاهای تعیین‌نشده قرار گرفتند. بر اساس آزمون‌های حساسیت آنتی‌بیوتیکی، اکثر جدایه‌های سالمونلا مقاومت بالایی نسبت به تیامولین (۹۷٪)، فلومکوئین (۱٪/۸۱)، آمپی‌سیلین (۲٪/۹۶) و استرپتومایسین (۸٪/۷۸) نشان دادند. در مجموع، ۶۵ پروفایل مقاومت چنددارویی (MDR) شناسایی شد. در مقابل، جنتامایسین (۹۷٪)، سیپروفلوکساسین (۹۴٪)، انروفلوکساسین (۹٪/۹۰)، سفوتاکسیم (۴٪/۸۹) و کلستین (۶٪/۸۸) بیشترین اثربخشی را در برابر این جدایه‌های NTS داشتند. علاوه بر این، تحلیل PCR ژن‌های بیماری‌زایی نشان داد که تمام جدایه‌ها دارای ژن‌های بیماری‌زای stn و iroN بودند؛ با این حال، ژن pefA و ژن‌های بیماری‌زای پلاسمیدی سالمونلا (spvB، spvC و spvR) به ترتیب در ۵۳ درصد و ۴/۳۶ درصد از جدایه‌ها شناسایی شدند. در نهایت، یافته‌های ما بر شیوع فزاینده سویه MDR «سالمونلا اینفانتیس» تأکید دارد؛ سویه‌ای که جایگزین «سالمونلا انتریتیدیس» و «سالمونلا تیفی‌موریوم» به عنوان سروتیپ‌های غالب در زنجیره تولید طیور شده است. کنترل مؤثر NTS در زنجیره تولید طیور نیازمند پایش و نظارت مستمر بر عفونت‌های NTS، تنوع سروتیپ‌ها و پروفایل‌های مقاومت ضدمیکروبی است.